Aan de Costa Brava in het oosten van Spanje is vrijdag een grote bosbrand uitgebroken. De brand ontstond in de ochtend bij La Bisbal d’Empordà en verspreidde zich naar naburige plaatsen in de kuststrook van de Middellandse Zee. De autoriteiten hebben in meerdere gemeenten een lockdown aangekondigd: inwoners kregen de opdracht om binnen te blijven vanwege de hevige rook die bij de brand vrijkomt.
Volgens de brandweer breidt het vuur zich uit door de wind, die nieuwe brandhaarden veroorzaakt en het blussen bemoeilijkt. De regionale omroep 3Catinfo meldde dat de brand inmiddels 750 hectare land heeft verwoest, tegenover 250 hectare een uur eerder. De brandweer vreest dat er uiteindelijk tot 10.000 hectare in vlammen kan opgaan.
Catalaans president Illa heeft inwoners opgeroepen de instructies van brandweer en hulpdiensten op te volgen en binnen te blijven. Mensen met een tweede huis in het gebied vroeg hij voorlopig niet naar het gebied te reizen, omdat meerdere wegen zijn afgesloten en vrij moeten blijven voor de hulpdiensten. Illa heeft de Spaanse regering gevraagd om ondersteuning van de militaire noodhulpdienst bij de aanwezige brandweerploegen. Over de oorzaak van de brand is nog weinig bekend; Spaanse media melden dat wegwerkzaamheden die ochtend mogelijk de aanleiding vormden.
Achtergrond
De omvang van de brand is ook vanuit de ruimte zichtbaar. Op satellietbeelden is te zien dat de rookpluim over de Middellandse Zee trekt, tot boven Mallorca. Op enige afstand, bij de Zuid-Franse stad Perpignan aan de andere kant van de Frans-Spaanse grens, woedde eveneens een natuurbrand. Die brand is volgens een kort bericht inmiddels onder controle, al blijft de brandweer er waken omdat wordt gevreesd dat het vuur door de wind opnieuw kan oplaaien.
Het bredere verband
De berichtgeving laat zien dat wind in dit soort situaties een dubbele rol speelt: dezelfde wind die de brand bij La Bisbal d’Empordà aanwakkert en verspreidt naar naburige plaatsen, is ook de reden waarom de Franse hulpdiensten bij Perpignan alert blijven ondanks dat die brand al als “onder controle” geldt. Een brand onder controle verklaren betekent dus niet automatisch dat het gevaar geweken is; zolang de wind aanhoudt, blijft heroplaaien een reëel risico.
Opvallend is verder dat er vrijwel gelijktijdig branden woeden aan beide zijden van de Frans-Spaanse grens, in een gebied dat bekendstaat als populaire vakantieregio. De oproep van president Illa aan bezitters van tweede huizen om voorlopig weg te blijven, onderstreept dat de kuststrook ook een toeristische functie heeft, wat de impact van zulke branden breder maakt dan alleen de directe schade aan natuur.
Wat we nog niet weten
De oorzaak van de brand bij La Bisbal d’Empordà is nog niet vastgesteld; Spaanse media noemen wegwerkzaamheden als mogelijke aanleiding, maar dit is niet bevestigd. Onduidelijk is ook of de brand bij Perpignan en die aan de Costa Brava met elkaar samenhangen, bijvoorbeeld door dezelfde weersomstandigheden, of dat het gaat om twee losse incidenten die toevallig tegelijk plaatsvinden. Het bericht over de situatie bij Perpignan is bovendien alleen als korte samenvatting beschikbaar, zonder nadere details over de exacte lockdownmaatregelen in Catalonië die in de titel worden genoemd. De cijfers over het verwoeste aantal hectares dateren van vrijdagmiddag en kunnen door de voortdurende verspreiding van het vuur inmiddels zijn veranderd.