Rijkswaterstaat sloot de Merwedebrug op 18 juli 2026 om 17.30 uur voor vrachtverkeer. Onderzoek wees uit dat het staal in de boogconstructie op meerdere plekken minder sterk is dan eerder werd aangenomen, met risico op overbelasting. Het is niet de eerste keer dat deze brug om vergelijkbare redenen dicht moet: in oktober 2016 gold al eens een verbod voor zwaar verkeer, na de ontdekking van haarscheurtjes in de constructie.
Die herhaling, gecombineerd met een verbod dat in de praktijk maar deels wordt gevolgd, maakt dit meer dan een acute verkeersmaatregel. Rijkswaterstaat onderzoekt naar eigen zeggen nog hoe het verbod effectief gehandhaafd kan worden, en stelt dat dit niet van de ene op de andere dag geregeld is.
Dezelfde brug, tien jaar later
De Merwedebrug is 790 meter lang, bestaat uit twee bogen van elk 170 meter en vormt een schakel in de A27 tussen Midden- en Zuid-Nederland. Bij het incident van 2016 bleek achteraf dat de brug op dat moment nog een geschatte restlevensduur had van zes dagen voordat instorting kon volgen, aldus een analyse na dat incident. Een hoogleraar van de TU Eindhoven nuanceerde dat scenario later: de krappe restlevensduur betekende niet dat instorting daadwerkelijk dreigde, en het tijdig sluiten van de brug liet volgens hem juist zien dat het Nederlandse controlesysteem werkt.
Na 2016 kwam er extra aandacht voor klinknagelverbindingen in hoofddraagconstructies en werd een monitoringssysteem voor bruggen ingevoerd. Toch doet zich in 2026 opnieuw een vergelijkbaar staalprobleem voor, wat de vraag oproept of eerdere maatregelen de kern van het probleem hebben geraakt.
Verbod op papier, vrachtwagens op de weg
Ondanks het officiële verbod rijden nog altijd vrachtwagens over de brug, ook met Nederlands kenteken. Een verslaggever van de NOS telde tientallen vrachtwagens binnen een half uur. Rijkswaterstaat erkent dat handhaving nog niet op orde is en zegt de mogelijkheden te onderzoeken, zonder daarbij een termijn te noemen.
Dat gat tussen regel en praktijk is relevant omdat het onderliggende risico, het zwakkere staal in de boogconstructie, nog steeds bestaat zolang er vrachtverkeer over de brug blijft rijden. Hoe lang het verbod van kracht blijft, kan Rijkswaterstaat nog niet zeggen.
Wie de rekening betaalt
Dagelijks moeten ongeveer 18.000 vrachtwagens omrijden via onder meer Den Bosch of Dordrecht. Volgens schattingen die door de transportsector zijn aangedragen en door NOS en NU.nl zijn overgenomen, kost dat de sector circa 1,5 miljoen euro per dag. Rijkswaterstaat raamt de extra reistijd via de omleidingsroutes over de A15, A16, A2 en A59 op 45 tot 60 minuten.
Die schadeomvang steekt schril af tegen de situatie in 2016. Bij een vergelijkbaar verkeersvolume van 18.000 vrachtwagens per dag werd de schade destijds geschat op een half miljoen euro per dag, aanzienlijk minder dan de huidige raming. Transport en Logistiek Nederland (TLN) onderzoekt daarom juridische stappen tegen de overheid. De organisatie noemt de sluiting zelf terecht, maar vraagt zich af of er sprake is van nalatig beheer, gezien de brug al in 2016 vergelijkbare problemen kende.
Geld voor later, geen garantie voor nu
De sluiting van 2026 staat niet los van eerdere investeringsbeslissingen. Voor de vervanging van de Merwedebrug is 389 miljoen euro beschikbaar gesteld, naast 860 miljoen euro dat al gereserveerd was voor de verbreding van de A27. Sinds 2021 is bovendien het jaarlijkse landelijke budget voor renovatie van oude bruggen, tunnels en wegen gestegen van gemiddeld 150 miljoen naar 350 miljoen euro.
Die bedragen tonen dat er al langer structureel geïnvesteerd wordt in de vervanging en het onderhoud van verouderde infrastructuur. Toch voorkwam dat niet dat de Merwedebrug in juli 2026 opnieuw acuut moest sluiten, wat erop wijst dat de definitieve oplossing nog jaren op zich laat wachten terwijl het risico zich nu al voordoet.
- 18.000 vrachtwagens rijden dagelijks om via onder meer Den Bosch en Dordrecht
- Geschatte schade: 1,5 miljoen euro per dag, tegenover een half miljoen euro per dag bij het verbod van 2016
- 389 miljoen euro toegezegd voor vervanging van de brug, naast 860 miljoen euro voor A27-verbreding
- Landelijk onderhoudsbudget voor bruggen, tunnels en wegen: gestegen van 150 naar 350 miljoen euro per jaar sinds 2021
Onduidelijk blijft hoe lang het verbod van kracht blijft, hoe en wanneer effectieve handhaving wordt gerealiseerd, en of het juridische onderzoek van TLN daadwerkelijk leidt tot een schadeclaim tegen de overheid. Zolang die vragen open liggen, blijft de brug een knelpunt waarbij de veiligheidsmaatregel en de naleving ervan niet synchroon lopen.